#42 Giới cất giữ năm loại dược phẩm quá 7 ngày | Giới Tỳ Khưu | Tạng Luật | Tam Tạng Kinh Điển Nguyên Thủy
Tóm lược Điều học về Bình Bát thứ 3.
Khi ấy, Đức Phật đang ngự tại thành Xá-vệ, trong khu vườn Kỳ Viên, tu viện của ông Cấp Cô Độc.
Còn đại đức Pilindavaccha đang ở thành Vương Xá. Ngài muốn có một nơi trú ngụ nên cho người dọn dẹp một hang núi.
Vua Bình-sa xứ Ma-kiệt-đà biết chuyện, đến gặp ngài và hỏi liệu ngài có cần người giúp việc tu viện hay không. Vì lúc đó Đức Phật chưa cho phép việc này, đại đức Pilindavaccha xin nhà vua chờ để hỏi lại Đức Phật.
Sau khi Đức Phật cho phép người giúp việc tu viện, vua Bình-sa ban cho đại đức Pilindavaccha người giúp việc. Nhưng nhà vua bận nhiều việc nên quên mất lời hứa. Mãi đến năm trăm đêm sau, khi nhớ lại, nhà vua truyền ban đủ năm trăm người.
Từ đó hình thành một ngôi làng dành cho những người giúp việc tu viện, và dân chúng gọi nơi ấy là làng Pilindavaccha.
Đại đức Pilindavaccha thường đi khất thực tại ngôi làng ấy.
Một hôm, trong làng đang có lễ hội. Trẻ con nhà nào cũng được trang điểm, đeo vòng hoa rất đẹp. Khi đi khất thực đến nhà một người giúp việc tu viện, ngài thấy cô con gái nhỏ đang khóc vì cũng muốn có vòng hoa và đồ trang sức như những đứa trẻ khác.
Người mẹ nói với ngài rằng gia đình mình nghèo, làm sao có được những thứ ấy.
Đại đức Pilindavaccha liền nhặt một vòng cỏ, bảo người mẹ đội lên đầu cô bé. Nhưng khi vừa đội lên, vòng cỏ biến thành một vòng hoa bằng vàng đẹp đẽ. Đẹp đến mức ngay trong cung vua cũng không có món trang sức như vậy.
Dân chúng thấy chuyện lạ liền báo cho vua Bình-sa. Họ nghi ngờ gia đình nghèo kia đã lấy trộm vàng.
Nhà vua lập tức cho bắt cả gia đình.
Sáng hôm sau, đại đức Pilindavaccha đến khất thực và thấy gia đình ấy không còn ở nhà. Hỏi những người hàng xóm, ngài biết họ đã bị bắt vì chiếc vòng vàng.
Ngài liền đến gặp nhà vua.
Nhà vua giải thích rằng một gia đình nghèo không thể tự nhiên có được chiếc vòng vàng quý như vậy, nên chắc chắn họ đã trộm cắp.
Khi ấy, đại đức Pilindavaccha dùng năng lực đặc biệt của mình khiến toàn bộ cung điện của nhà vua biến thành vàng.
Ngài hỏi nhà vua:
“Thưa đại vương, vì sao đại vương lại có nhiều vàng đến thế này?”
Nhà vua hiểu ra ngay. Ông biết đó chính là năng lực của đại đức Pilindavaccha và lập tức ra lệnh thả gia đình người giúp việc tu viện.
Tin này nhanh chóng lan ra. Dân chúng càng thêm kính tin đại đức Pilindavaccha, rồi đem đến cúng dường ngài rất nhiều vật dụng dùng làm thuốc.
Đó là bơ lỏng, bơ đặc, dầu ăn, mật ong và đường mía.
Đại đức Pilindavaccha thường xuyên nhận năm loại dược phẩm này. Mỗi khi nhận được, ngài lại phân phát cho hội chúng tỳ khưu. Nhưng rồi người ta tiếp tục cúng dường. Cúng mãi, số dược phẩm trở nên quá nhiều.
Các vị tỳ khưu chứa chúng đầy những chiếc hũ, chiếc chum rồi xếp sang một bên. Túi lọc nước và túi xách cũng đầy, phải treo lên cửa sổ.
Dược phẩm để lâu đến mức chảy rỉ ra ngoài. Chuột xuất hiện trong các trú xá, lúc đầu chỉ vài con rồi dần dần trở nên rất nhiều.
Dân chúng nhìn thấy cảnh ấy liền phàn nàn:
“Những sa-môn Thích tử này tích trữ đồ đạc trong nhà chẳng khác gì vua Bình-sa.”
Những lời phàn nàn ấy đến tai các tỳ khưu ít ham muốn. Các vị không đồng tình với việc tích trữ quá mức nên trình sự việc lên Đức Phật.
Đức Phật hỏi:
“Này các tỳ khưu, có đúng là các tỳ khưu đã nhận và tích trữ nhiều dược phẩm như vậy không?”
Các vị đáp:
“Bạch Thế Tôn, đúng vậy.”
Đức Phật khiển trách việc làm ấy. Bởi một đời sống xuất gia mà để vật dụng dư thừa chất đầy trú xá, đến mức chuột tràn ngập, thì không những không làm người chưa có niềm tin phát sinh niềm tin, mà còn khiến những người đã có niềm tin có thể nhìn vào và sinh nghi ngờ.
Từ sự việc ấy, Đức Phật đặt ra điều học.
Năm loại dược phẩm dành cho tỳ khưu bị bệnh gồm:
Bơ lỏng.
Bơ đặc.
Dầu ăn.
Mật ong.
Đường mía.
Sau khi nhận những thứ này, vị tỳ khưu được phép giữ lại để sử dụng, nhưng chỉ tối đa bảy ngày.
Sang ngày thứ tám, khi mặt trời mọc, nếu vẫn còn giữ thì vật ấy đã quá hạn. Vị tỳ khưu phải đem xả bỏ vật ấy và phạm tội Ưng Xả Đối Trị.
Nói đơn giản, đây không phải là chuyện cấm một vị tỳ khưu dùng thuốc khi bị bệnh. Điều Đức Phật đặt ra là giới hạn việc giữ lại và tích trữ.
Nếu đã quá bảy ngày, vật ấy phải được xả bỏ đến hội chúng, một nhóm tỳ khưu hoặc một vị tỳ khưu khác theo đúng cách thức được quy định.
Các quy định về cách xả bỏ, giữ quá thời hạn 7 ngày tương tự như phần trước.
Góc nhìn cuộc sống từ Điều học về Bình Bát thứ 3.
Nhìn từ câu chuyện này, điều Đức Phật muốn ngăn không chỉ là vài hũ bơ, mật ong hay đường bị để quá lâu.
Gốc của vấn đề nằm ở chỗ “không biết điểm dừng”.
Ban đầu, những thứ ấy đều là vật cần thiết. Người bệnh cần thuốc thì nhận thuốc. Có người cúng dường thì nhận. Nhận xong lại chia sẻ cho hội chúng. Mọi chuyện tưởng như đều rất tốt.
Nhưng khi sự cúng dường tiếp tục đến mà người nhận không còn biết điểm dừng, cái cần thiết bắt đầu biến thành dư thừa.
Từ một chút vật dụng, thành đầy hũ.
Từ đầy hũ, thành đầy chum.
Từ đầy chum, lại chất lên cửa sổ.
Cuối cùng, chính nơi ở của người tu trở thành nơi chứa đồ.
Đó là một bài học rất gần với đời sống của chúng ta.
Ngày nay, chúng ta không nhất thiết phải tích trữ bơ, mật ong hay đường. Nhưng có thể chúng ta đang tích trữ những thứ khác.
Một chiếc điện thoại mới dù chiếc cũ vẫn dùng tốt.
Một tủ quần áo đầy những món cả năm không mặc.
Hàng chục ứng dụng nhưng chỉ dùng vài cái.
Hàng trăm video đã lưu nhưng chẳng bao giờ xem.
Email, tài liệu, ảnh, file, đồ dùng... cứ giữ lại vì một suy nghĩ rất quen thuộc: “Biết đâu sau này sẽ cần.”
Rồi một ngày, thứ chúng ta sở hữu bắt đầu chiếm chỗ trong chính cuộc sống của mình.
Điều đáng suy nghĩ hơn là sự dư thừa thường không xuất hiện ngay từ đầu. Nó lớn lên từng chút một.
Một món không đáng kể.
Thêm một món nữa.
Rồi thêm một món nữa.
Cho đến khi ta không còn nhận ra mình đang sử dụng đồ vật, hay đang bị đồ vật giữ lấy.
Điều học về bảy ngày vì thế có thể được nhìn như một lời nhắc rất thực tế: nhận một thứ không có nghĩa là phải giữ nó mãi mãi.
Có những thứ đến với ta để được sử dụng.
Có những thứ đến để được chia sẻ.
Và có những thứ đến lúc cần phải buông xuống.
Đức Phật không dạy người xuất gia phải sống thiếu thốn một cách cực đoan. Ngài đặt ra một giới hạn để sự cần thiết không trượt thành tích trữ, và sự cúng dường không biến thành lòng ham giữ.
Đó cũng là điều mỗi người chúng ta có thể tự nhìn lại.
Mỗi khi không nỡ bỏ đi một món đồ, xóa một file, hãy hỏi: “Nếu mình không giữ nó thì cuộc sống có thật sự thiếu đi điều gì không?”
Bởi đôi khi, nhẹ nhàng không phải là có ít hơn vì nghèo.
Mà là biết đủ để những thứ mình có không trở thành gánh nặng cho chính mình.
Nguồn:
- Hướng dẫn đọc Tam Tạng Kinh Điển - Gs. U Ko Lay (Tỳ khưu ni Huyền Châu dịch).
- Tạng Luật - Bộ Phân Tích Giới Bổn - Chương Ưng Xả (Tỳ khưu Indacanda)
- https://www.budsas.org/uni/index.htm