#9 Giới Tăng Tàng thứ 3 - nói lời dâm dật với người nữ | Giới Tỳ Khưu | Tạng Luật | Tam Tạng Kinh Điển Nguyên Thủy
Bối cảnh ra đời giới Tăng Tàng thứ 3
Lúc ấy, Đức Phật đang ở thành Xá-vệ, tại khu rừng Kỳ Viên, tu viện của ông Cấp Cô Độc.
Có một vị tỳ khưu tên là Ưu-đà-di sống trong rừng. Chỗ ở của Ngài đẹp và khiến nhiều người thích thú. Vì tò mò, nhiều người phụ nữ tìm đến để xem nơi ở ấy.
Ban đầu, mọi chuyện chỉ là một chuyến tham quan. Nhưng cách nói chuyện của Ngài Ưu-đà-di dần đi quá giới hạn.
Những người phụ nữ táo tợn thì cười đùa theo. Còn những người biết hổ thẹn lại cảm thấy rất khó chịu. Họ đi ra ngoài và kể lại với các vị tỳ khưu khác.
Sự việc ấy cuối cùng được trình lên Đức Phật. Và từ đây, Đức Phật chế định một học giới để đặt ra ranh giới rất rõ ràng cho lời nói của một người đã xuất gia.
Tóm lượt giới Tăng Tàng thứ 3
Câu chuyện bắt đầu rất bình thường.
Có những người phụ nữ đến trú xá của Ngài Ưu-đà-di vì muốn xem nơi ở của Ngài. Ngài cho họ vào xem.
Nhưng sau đó, Ngài bắt đầu nói về những bộ phận riêng tư trên cơ thể phụ nữ. Không chỉ nói một câu. Ngài còn khen, chê, yêu cầu, nài nỉ, hỏi chuyện, chất vấn, chỉ bảo, dạy dỗ và khinh miệt.
Những người phụ nữ mạnh dạn thì cười đùa, khoe khoang và trêu chọc lại Ngài. Có lẽ với họ, đó chỉ là một cuộc nói chuyện táo bạo.
Nhưng những người phụ nữ có sự hổ thẹn lại nhìn chuyện này rất khác.
Họ nói với các vị tỳ khưu:
“Chuyện này thật không đúng. Chúng tôi nghe những lời như vậy từ chính chồng mình còn không thích, huống hồ lại là từ một vị tỳ khưu.”
Các vị tỳ khưu ít ham muốn, biết đủ và coi trọng việc tu học nghe vậy thì không đồng tình. Các Ngài phê phán hành vi của Ưu-đà-di rồi đem sự việc trình lên Đức Phật.
Đức Phật gọi Ưu-đà-di đến và hỏi thẳng:
“Có đúng là ông đã nói với người nữ bằng những lời dâm dật hay không?”
Ưu-đà-di thừa nhận.
Đức Phật khiển trách rất mạnh. Ngài nhắc rằng giáo pháp Ngài dạy nhằm làm cho tham ái lắng xuống, chứ không phải để nuôi lớn tham ái.
Một người đã rời đời sống gia đình để sống đời tu hành mà lại dùng lời nói kích thích dục vọng thì đi ngược hẳn mục đích của con đường mình đang đi.
Đức Phật cũng chỉ ra một điều rất thực tế: hành vi ấy không thể làm người chưa có niềm tin sinh khởi niềm tin. Ngược lại, nó có thể khiến họ mất niềm tin vào đời sống xuất gia.
Sau đó, Đức Phật chế định học giới:
Một vị tỳ khưu đang có dục vọng, tâm đã bị dục vọng làm thay đổi, nếu nói với người nữ bằng những lời dâm dật, giống như cách một người nam trẻ tuổi nói chuyện với một cô gái trẻ về chuyện quan hệ nam nữ, thì phạm tội tăng tàng.
Nói đơn giản hơn, vấn đề không chỉ nằm ở việc “có nói về tình dục hay không”.
Điều quan trọng là tâm đang bị dục vọng chi phối, đối tượng là người nữ có khả năng hiểu lời nói, và lời nói có nội dung liên quan đến chuyện tình dục.
Đến đây, phần kinh bắt đầu phân tích rất kỹ từng yếu tố.
Trước hết là chữ “người nữ”.
Trong học giới này, đó là người nữ thuộc loài người, có khả năng hiểu được lời nói tốt hay xấu, dâm dật hay không dâm dật. Không tính nữ dạ-xoa, ma nữ hay con thú cái.
Còn “lời nói dâm dật” được giải thích là lời nói liên quan đến hai bộ phận riêng tư của cơ thể và chuyện quan hệ nam nữ.
Rồi kinh đi sâu hơn nữa.
Không phải chỉ có những câu nói thẳng về quan hệ nam nữ mới được tính.
Một lời khen cũng có thể phạm nếu lời khen ấy nhắm vào bộ phận riêng tư.
Một lời chê cũng vậy.
Một lời yêu cầu, chẳng hạn muốn người nữ trao thân cho mình, cũng thuộc phạm vi này.
Một lời nài nỉ, hỏi khi nào cha mẹ, người thân hay các vị thần của cô ấy đồng ý, hoặc hỏi khi nào mình có thể quan hệ với cô ấy, cũng được tính.
Một lời hỏi han về cách cô ấy quan hệ với chồng hoặc tình nhân cũng được tính.
Một lời chất vấn, kiểu như nghe nói cô đã làm chuyện ấy với người này theo cách này, cũng được tính.
Một lời chỉ bảo, khi người nữ hỏi rồi vị tỳ khưu hướng dẫn cách quan hệ, cũng phạm.
Ngay cả khi người nữ không hỏi mà vị ấy tự ý dạy cách quan hệ thì cũng thuộc phạm vi ấy.
Và cuối cùng là những lời khinh miệt, dùng những đặc điểm cơ thể hoặc tình trạng sinh lý của người nữ để chế giễu, hạ nhục hoặc nói với dụng ý dâm dật.
Như vậy, phạm vi Đức Phật đặt ra rất rộng.
Không chỉ là nói một câu tục tĩu.
Mà là toàn bộ cách dùng lời nói để hướng tâm người nghe vào chuyện tình dục, khi chính người nói đang bị dục vọng chi phối.
Sau đó, kinh phân biệt mức độ vi phạm dựa trên đối tượng mà vị tỳ khưu đang nói tới và nhận thức của chính vị ấy.
Nếu biết rõ người trước mặt là người nữ, đang bị dục vọng chi phối và nói những lời dâm dật liên quan đến hai bộ phận riêng tư của cô ấy, thì phạm tăng tàng.
Nếu có sự nghi ngờ về giới tính hoặc lầm tưởng đối tượng là người không có căn, người nam hay loài thú, mức phạm thay đổi xuống trọng tội hoặc tác ác, tùy trường hợp.
Nếu đối tượng thực sự là người không có căn, người nam hoặc loài thú thì mức phạm tiếp tục được phân định khác nhau.
Khi có hai người cùng hiện diện, nguyên tắc ấy vẫn được áp dụng.
Nếu cả hai đều là người nữ và vị ấy biết rõ điều đó, thì có thể thành hai tội tăng tàng.
Nếu một người là nữ, người kia thuộc trường hợp khác, thì mỗi người được xét riêng. Vì vậy có thể xuất hiện một tội tăng tàng đi cùng một tội tác ác, hoặc một tội trọng đi cùng một tội tác ác.
Nói cách khác, Đức Phật không gom tất cả thành một câu “nói sai là phạm”.
Ngài phân tích từng đối tượng, từng nhận thức và từng hành vi để xác định chính xác mức độ vi phạm.
Kinh còn chia nhỏ hơn nữa theo phần cơ thể được nhắc đến.
Nếu lời nói dâm dật đề cập trực tiếp đến hai bộ phận riêng tư của người nữ thì mức vi phạm nặng nhất.
Nếu nói về phần cơ thể từ xương đòn trở xuống đến đầu gối trở lên, nhưng loại trừ hai bộ phận riêng tư ấy, thì trường hợp người nữ được xác định rõ sẽ phạm trọng tội, chứ không phải tăng tàng.
Nếu chỉ nói về phần từ xương đòn trở lên hoặc từ đầu gối trở xuống thì mức phạm tiếp tục giảm xuống tác ác.
Ngay cả những vật đang gắn liền với thân người nữ, nếu bị dùng làm đề tài cho lời nói dâm dật trong hoàn cảnh này, cũng được xét là tác ác.
Đây là điểm dễ bị bỏ qua nếu chỉ đọc phần câu chế định.
Đức Phật không chỉ nói “đừng nói tục”.
Ngài đang xây dựng một ranh giới rất cụ thể: tâm thế nào, nói với ai, nói điều gì, nói về phần nào của cơ thể, và mình nhận biết đối tượng ra sao.
Tất cả những yếu tố đó cùng quyết định mức độ của hành vi.
Rồi kinh tiếp tục nói đến những trường hợp không phạm tăng tàng.
Nếu một vị đang giải thích nghĩa của từ ngữ với thái độ nghiêm túc, đọc tụng Giáo Pháp nghiêm túc, giảng dạy Giáo Pháp nghiêm túc, hoặc vị ấy bị điên, hay là người đầu tiên vi phạm học giới trước khi học giới được chế định, thì không phạm.
Sau đó kinh đưa ra một loạt ví dụ rất đặc biệt.
Có người phụ nữ mặc một tấm vải len màu đỏ. Một vị tỳ khưu đang bị dục vọng chi phối nói:
“Chị có màu đỏ.”
Người phụ nữ không hiểu theo nghĩa dâm dật. Cô chỉ nghĩ Ngài đang nói về màu của tấm vải.
Ngài lại nói về sự sần sùi của tấm vải len.
Rồi nói về lông bị rối.
Rồi nói về lông dài.
Những câu nói này nghe trong tâm người nói có thể mang ý khác, nhưng người phụ nữ lại hiểu theo nghĩa bình thường của món đồ cô đang mặc.
Đức Phật xác định những trường hợp ấy không thành tăng tàn, mà chỉ phạm tác ác.
Có một trường hợp khác.
Một người phụ nữ vừa cho người gieo giống thửa ruộng xong rồi đi về. Vị tỳ khưu đang bị dục vọng chi phối nói:
“Ruộng của chị đã được gieo giống.”
Người phụ nữ hiểu đúng theo nghĩa công việc đồng áng.
Vì vậy, không thành tăng tàn, chỉ phạm tác ác.
Rồi có một nữ du sĩ ngoại đạo đi ngược chiều.
Vị tỳ khưu nói:
“Đường đạo lộ của chị có thông suốt không?”
Cô không hiểu theo nghĩa dâm dật. Còn vị tỳ khưu thì có dụng ý khác.
Trong trường hợp này, Đức Phật xác định là trọng tội, chứ không phải tăng tàng.
Kinh tiếp tục đưa ra một ví dụ khác để làm rõ cách nói vòng.
Vị tỳ khưu nói với một người phụ nữ rằng:
“Cô có đức tin. Nhưng cô chưa dâng cho chúng tôi thứ mà cô đã dâng cho chồng.”
Người phụ nữ hỏi:
“Thứ gì vậy?”
Vị ấy trả lời:
“Việc đôi lứa.”
Trường hợp này phạm tăng tàng.
Điều đáng chú ý là vị ấy không nói ngay từ đầu bằng một câu thô tục. Ngài nói vòng, chờ người phụ nữ hỏi rồi mới nói ra.
Nhưng ý định dâm dật vẫn rõ ràng.
Vì vậy, nói vòng không làm cho hành vi trở nên trong sạch.
Kinh còn đưa thêm một ví dụ gần giống.
Vị ấy nói người phụ nữ có đức tin nhưng chưa dâng cho chúng tôi “vật thí hạng nhất”.
Khi cô hỏi vật gì, vị ấy lại giải thích đó là việc đôi lứa.
Kết quả vẫn là tăng tàng.
Cuối cùng là những câu nói trong lúc người phụ nữ đang làm việc.
Vị tỳ khưu đang bị dục vọng chi phối nói:
“Cô đứng lên đi, tôi sẽ làm.”
Hoặc:
“Cô ngồi xuống đi, tôi sẽ làm.”
Hoặc:
“Cô nằm xuống đi, tôi sẽ làm.”
Người phụ nữ không hiểu dụng ý dâm dật đó.
Đức Phật xác định những trường hợp này không thành Tăng Tàng mà chỉ phạm tác ác.
Nhìn toàn bộ phần giải thích, ta thấy Đức Phật đang làm một việc rất kỹ.
Ngài không chỉ cấm một vài câu nói thô tục.
Ngài phân tích cả ý định bên trong, đối tượng bên ngoài, nội dung lời nói, mức độ trực tiếp và cách người nghe hiểu lời nói ấy.
Đó chính là lý do phần giải thích của học giới này dài hơn rất nhiều so với câu chế định ban đầu.
Góc nhìn cuộc sống từ giới Tăng Tàng thứ 3.
Điều làm tôi suy nghĩ nhất khi đọc học giới này không phải là những câu nói dâm dật của Ngài Ưu-đà-di.
Mà là cách Đức Phật nhìn vào cái tâm đứng phía sau lời nói.
Một câu nói đôi khi nghe rất bình thường.
“Cô mặc màu đỏ.”
“Ruộng của cô đã được gieo giống.”
“Đường của cô có thông suốt không?”
Nếu chỉ nhìn vào chữ nghĩa, có thể chẳng thấy vấn đề gì.
Nhưng cùng một câu nói, nếu trong lòng người nói đang có dục vọng và đang cố tình dùng nó để gợi chuyện tình dục, thì bản chất của hành vi đã khác.
Đức Phật vì thế không chỉ nhìn vào câu chữ.
Ngài nhìn cả động cơ.
Điều này rất gần với đời sống hiện đại.
Ngày nay, một người có thể nói với đồng nghiệp một câu nghe rất lịch sự. Nhưng nếu trong lòng đang có ý đồ tình dục, rồi cố tình chọn cách nói hai nghĩa để thăm dò phản ứng của người kia, thì câu nói ấy không còn đơn giản nữa.
Trên mạng xã hội cũng vậy.
Một bình luận có thể được viết dưới dạng “đùa thôi mà”.
Một tin nhắn có thể được ngụy trang bằng một câu hỏi vô thưởng vô phạt.
Một lời trêu chọc có thể được bao bọc bằng câu:
“Anh chỉ nói vui thôi.”
Nhưng người nói biết mình đang muốn gì.
Và người nghe đôi khi cũng biết.
Học giới này khiến ta dừng lại ở chính chỗ đó.
Đừng chỉ hỏi: “Tôi đã nói gì?”
Hãy hỏi thêm:
“Tôi nói câu này từ tâm nào?”
Bởi vì một lời nói không chỉ được tạo nên bởi âm thanh phát ra từ miệng.
Nó còn được tạo nên bởi thứ đang thúc đẩy mình nói.
Nếu trong lòng đang có tham muốn, mà ta cố tìm những câu nói vòng vo để đưa người khác vào vùng mình muốn, thì vấn đề không nằm ở việc câu chữ có tục hay không.
Vấn đề nằm ở chỗ ta đang dùng lời nói để phục vụ cho dục vọng của mình.
Và Đức Phật còn cho ta một bài học khác.
Người xuất gia không chỉ giữ mình để bản thân được thanh tịnh. Hành vi của họ còn ảnh hưởng đến niềm tin của người khác.
Một người chưa có niềm tin nhìn thấy một vị tu hành nói chuyện dâm dật, họ có thể không chỉ đánh giá một cá nhân.
Họ có thể mất niềm tin vào cả con đường tu hành.
Trong đời sống của chúng ta cũng vậy.
Cha mẹ nói một câu trước mặt con cái.
Một người quản lý nói một câu với nhân viên.
Một người chồng nói một câu với vợ.
Một người có vị trí xã hội nói một câu với người yếu thế hơn.
Lời nói của người có vị trí khác với lời nói của một người bình thường.
Vì người nghe không chỉ nghe câu nói.
Họ còn nhìn vào con người đứng phía sau câu nói ấy.
Cho nên, bài học của học giới này không phải là “hãy nói chuyện thật nghiêm túc và đừng nói tục”.
Sâu hơn thế.
Đó là hãy quan sát tâm mình trước khi mở miệng.
Khi lòng đang nóng, đừng vội nói.
Khi đang ham muốn, đừng tìm cách hợp thức hóa ham muốn bằng những câu nói đùa.
Khi biết mình đang có ý đồ, đừng tự lừa mình rằng chỉ cần dùng lời lẽ lịch sự thì mọi chuyện sẽ trở nên trong sạch.
Một người tu tập thật sự không phải là người chưa bao giờ có dục vọng.
Mà là người nhận ra dục vọng đang có mặt và không để nó cầm tay mình nói thay.
Đó cũng là điều rất đáng học giữa một thời đại mà chỉ một câu nói có thể được gửi đi trong vài giây, chụp màn hình trong vài giây, và ở lại trên mạng rất lâu.
Miệng nói ra rất nhanh. Nhưng hậu quả của lời nói đôi khi đi rất xa.
Vì vậy, trước khi nói một câu tưởng như vô hại, hãy thử dừng lại một nhịp và hỏi:
“Nếu không có dục vọng này trong lòng, tôi có còn muốn nói câu ấy không?”
Nếu câu trả lời là không, có lẽ ta đã biết mình nên im lặng.
Nguồn:
Hướng dẫn đọc Tam Tạng Kinh Điển - Gs. U Ko Lay (Tỳ khưu ni Huyền Châu dịch).
Tạng Luật - Bộ Phân Tích Giới Bổn - Chương Tăng Tàng (Tỳ khưu Indacanda)